از مدت ها پیش در فروشگاه های شیک مبل و کنسول و بوفه، محصولات لاکچری ای وجود داشت که یا با چوب راش درست شده بود یا چوب روسی. چوب راش با دانسیته (فشردگی) بالا انتخاب مناسبی برای کارهای استایل، جهت خراطی شدن بوده. اما مدت زیادی نیست که  چوب روسی تو بازار ایران بشدت ترند شده و دلیلش خوشنامی ای بود که بخاطر کیفیت بالا علیرغم وزن سبکش داشت.  از زمان جنگ روسیه و اوکراین که روسیه تحت شدیدترین تحریم‎‌های اروپایی قرار گرفت، این چوب با قیمت هایی خیلی پایین تر به بازارهای ایران سرازیر شد و یک موقعیت طلایی برای ایران ایجاد شد. اتفاقاً در میان خریداران و مصرف کنندگان ایرانی بسیار مورد استقبال قرار گرفت. 

حالا دیگر خیلی عجیب نیست که در هر فروشگاه مبلمان یا لوازم چوبی که وارد شوید و این جمله را بشنوید: این تخت از جنس چوب روسیه! کیفیتش حرف نداره!

و می‌دانید نکته جالب توجه کجاست؟ آنجا که بیشتر خریداران با شنیدن عبارت ” چوب روسی” قانع می‌شوند و خرید خود را قطعی می‌کنند.

به عنوان یکی از اصلی‌ترین تامین‌کنندگان چوب روسی، همواره با سوالات زیادی در خصوص کیفیت، ویژگی‌ها، انواع و قیمت چوب روسی مواجه بوده‌ایم. به همین دلیل، تصمیم گرفتیم در یک مقاله جامع و کامل به تمام این سوالات پاسخ بدهیم. مخاطب این مطلب کیست؟ تمام تولیدکنندگان لوازم چوبی و کارخانه‌های تولیدی!

پس به اسکرول کردن این متن ادامه دهید.

تاریخچه واردات و استفاده از چوب روسی در ایران

بیاید خیلی سریع یک نکته در مورد روسیه به شما بگوییم: روسیه پهناور ترین کشور جهانه. همین وسعت باعث شده که در طی دو جنگ جهانی، تمام کسانی که به طمع تصرف این کشور حمله کردن، با شکست سنگینی مواجه شده و دست از پا درازتر به کشور خودشون برگردن. اما این وسعت، فارغ از عمق استراتژیک، مزیت دیگری هم واسشون داشته: جنگل‌های انبوه و وسیعی که بخش زیادی از این کشور را دربرگرفته‌ن.

به همین خاطر از سال‌های دور، روسیه یکی از اصلی‌ترین تولیدکننده الوارهای چوبی به شمار می‌رفت و به تنهایی هشتاد درصد بازار چوب اروپا را تامین میکنه. اما ماجرای جنگ اوکراین و تحریم‌های بین‌المللی باعث شد که بازار گسترده‌ای در ایران برای چوب روسی شکل بگیره. به نحوی که حالا این چوب، جایگزین چوب‌های قبلی شده و خیلی از کارگاه‌هایی که قبلا از چوب صنوبر یا توسکا استفاده میکردن، حالا از چوب های وارداتی پرورش یافته در مزارع روسیه استفاده میکنن.

این خبر فوق‌العاده‌ای واسه دوستداران محیط زیست تلقی میشه، چون دیگه خبری از قطع درخت نیست. 

سوال دیگری که مطرح میشه، اینه که چرا بهش چوب روسی میگن؟ واقعیت اینجاست که درخت خاصی به اسم روسی وجود خارجی نداره، بلکه الوارهایی که از درختان جنگل‌های روسیه به دست میاد رو به این اسم میشناسن. بعضی وقت‌ها، چوب‌ روسی محصول روسیه هم نیست و از کشورهای دیگر مثل ترکیه و آذربایجان وارد میشه اما چون در سبد وارد کنندگان چوب روسی قرار گرفته، بهش چوب روسی هم میگن. 

قبل از اینکه وارد ادامه مقاله بشیم، بد نیست نگاهی به مقاله “بهترین چوب روسی کدام است” هم بندازید.

حالا بریم که با هم یه سری نکات باحال در مورد چوب روسی رو بخونیم که مطمئنیم هیچ کجای دیگه پیدا نمیکنید!

انواع چوب روسی

قبل از اینکه سراغ انواع چوب روسی بریم، یک نکته مهم رو باید تذکر بدیم

چیزی که تو ایران به اسم چوب روسی میشناسن، فقط چوب سانسا، نراد و یولکاس.

یه چوب دیگه هم تو ایران در کنار چوب های روسی اسمش شنیده میشه و اون چوب بریوزا ست. اما چوب بریوزایی که تو بازار ایران وجود داره در اصل زادگاهش منطقه ی اوراسیا و قفقازه و در پالت های اون چوب آسینا هم دیده میشه. این در حالیه که چوب بریوزای روسی کاملا یکدسته و کیفیت بسیار بالایی هم داره. بنابراین نسبت به بریوزای موجود در بازار قیمت بالاتری داره و به همین خاطر بازارش تو ایران هنوز جا نیفتاده.

به طور کلی، در حال حاضر فقط دو تا شرکت دارن روی این محصول بصورت تخصصی کار میکنن که با افتخار، یکی از اون شرکت‌ها، مجموعه اخشابه.

حالا این وسط یه داستان بامزه هم در مورد این چوب بهتون بگیم: در ادبیات روسی درخت بریوزا به دختری زیبا و  قد بلند تشبیه شده که یه جورایی نماد کشور روسیه هم محسوب میشه!

حالا اگه بخوایم یکم در مورد این چوب روسی بگیم، باید قبل از هرچیزی به کیفیت فوق‌العاده‌ش اشاره کنیم.

به طور کلی، بریوزای روسی رو باید بر اساس کیفیت طبقه بندی کرد. مثلا چوب بریوزای خشک کن رفته از لحاظ کیفیت با چوب راش سفید برابری میکنه. اما مزیت رقابتیش چیه؟ این که خیلی ارزون‌تره!

وقتی که کیفیت‌های مختلف بریوزا رو طبقه بندی می‌کنیم، در واقع داریم به مشتری اطلاع میدیم که دقیقا داره برای چی هزینه میکنه!

گفتیم که چوب بریوزایی که وارد ایران میشه، در واقع برای روسیه نیست اما مدت‌هاست که این چوب هم به عنوان چوب سفید روسی فروخته میشه. این در حالیه که تراکم چوب بریوزا با چوبی که اون رو به اسم چوب سفید میشناسن، زمین تا آسمان فرق داره. دلیل این اشتباه هم تداخل الوار های چوب آسینا با چوب بریوزا در پالت های بریوزاست. چوب آسینا خیلی شبیه به چوب سفید ایرانیه (چوب درخت صنوبر) و حتی مثل چوب صنوبر بافتی آوندی و ریش ریش داره. در حالیکه چوب بریوزا بافتی استخوانی و سطحی صابونی داره. (کیفیت چوب بریوزای سوپر با راش سفید برابری میکنه)

به طور کلی، سه نوع چوب روسی بسیار مرغوب و باکیفیت در بازار موجود است که به نام ساسنا(Pine)، یولکا(Spruce) و نراد(Fir) می‌شناسیم.

چوب روسی ساسنا

همین الان وارد مرورگر بشید و جنگل‌های سیبری را سرچ کنید. جنگل‌های انبوه و برفی رو دیدید؟ درخت‌هایی که تو این عکس‌ها می‌بینید، همون کاج سیبری هستند که ازشون چوب ساسنا به دست میاد. به جرئت میشه گفت ساسنا تنها درختیه که میتونه سرمای منفی هفتاد درجه رو تحمل کنه؛ بدون اینکه مغز تنه‌ش یخ بزنه. چرا؟ چون یه صمع قوی توی تنه این درخت وجود داره که باعث میشه چوب این درخت بشدت تلخ بشه و در برابر حمله ی خیلی از حشرات کاملا مصون باشه. هر چقدر منطقه‌ای که ساسنا توش رشد میکنه، سردتر باشه، چوبش هم مقاوم‌تر میشه. به همین خاطر میشه گفت کیفیت چوب ساسنای سیبری از نمونه‌های اسکاتلندی و کاناداییش مرغوبتره. اما برش، فرآوری و سورت بندی با استاندارد های اروپایی باعث شده مرغوبیت الوار های کاج فنلاندی (یا سوئدی) در دنیا خیلی مشهور باشه. سازگاری و پراکندگی این درخت باعث پیوند عمیق جغرافیایی بین بسیاری از کشورهای جهان شده. مثلا ممکنه با اتومبیل شخصی از سوئد راه بیفتین و بدون اینکه متوجه بشید یا نشونه خاصی ببینید، وارد فنلاند شده باشید.

چرا؟ چون تنها چیزی که می‌بینید، جنگل‌های انبوه و زیبای کاج ساسنای اروپاییه! 

رنگ این چوب کرم مایل به زرده  و رگه‌هاش خیلی خوشگلن. اگه یه بار الوار چوب ساسنا را بلند کنین، متوجه میشید که وزن چندانی نداره اما این به این معنا نیست که مقاومتش پایینه . استحکام چوب ساسنا مثال زدنیه و به همین خاطر از صدها سال پیش توی ساخت خونه‌های چوبی مناطق  وحشی و سردسیر سیبری از این چوب استفاده میشده. چوب ساسنا علیرغم صمغ زیای که داره، در صورتی که خوب خشک بشه قابلیت رنگ پذیری بالایی داره. همچنین به دلیل قیمت مناسب یکی از گزینه‌های محبوب مصرف کنندگان محسوب میشه.

چوب روسی یولکا

اگر از اون دسته افرادی هستید که سبکی، راحتی در برش و سنباده خوری براتون مهمه، احتمالا باید به سراغ چوب روسی یولکا برید. این چوب محبوب‌ترین انتخاب برای نجاران هستش چون که علیرغم بافت نرم و وزن سبکش، بسیار خوش برش و سنباده پذیره و وقتی باهاش کار میکنی، چنان بوی مطبوعی داره که کار کردن رو به یک تفریح جالب تبدیل میکنه. رنگ روشن این چوب، جلوه خاصی داره و وقتی رنگ میشه نمیشه چشم از سطح مخملیش برداشت. لوازم خانگی تولید شده با این چوب انقدر حس خوبی دارن که اگه کاخی تو بهشت باشه، قطعا لوازم چوبی اون کاخ از چوب یولکا خواهد بود.

اما چرا یولکا اینقدر محبوبه؟ چون که بافتش یکدسته(حتی با وجود اینکه وزنش سبکه)

بافت یکدست باعث شده که این چوب به راحتی برش بخوره و کار نجارها رو خیلی ساده کرده. 

تازه با یه سمباده کشی ساده، سطحش اینقدر صاف و صیقلی میشه که انگار داری به یه بالش نرم و راحت نگاه میکنی!

چوب بریوزا

اون بخشی از مقاله که گفتیم چوب بریوزا توی روسیه هم پیدا میشه رو یادتون میاد؟ خب حالا میخوایم مفصل در موردش حرف بزنیم. درخت بریوزا نر و ماه داره. رنگ چوب جنس نر کاملا سفید و یکدسته ولی در نوع ماد‌ه‌، رده های قهوه ای رنگ زیبایی دیده میشه که نمیشه ازش چشم برداشت. اما بخاطر همین آوند ها نمیشه چوب ماده رو در کوره گذاشت و خشک کرد. پس برای خشک کردن فقط از جنس نر این چوب استفاده میشه.

وجه تمایز این چوب نسبت به ساسنا و یولکا در اینه که استحکام بشدت بالاتری داره. به همین خاطر در ساخت تخته های فینگر جوینت، کلاف مبل و میز های کارگاهی  کاربرد داره. از نوع با کیفیت و سوپر این چوب هم برای ساخت مبلمان استایل و سلطنتی استفاده میشه.

از اونجایی که استحکام چوب در قسمت مرکزی بیشتره، تخته های هوا خشک تولید شده از مغز چوب بریوزای ماده که رنگ قهوه‌ای پر رنگی هم داره برای ساخت کلاف مبل گزینه‌ی فوق العاده ایه. 

یکی از ویژگی‌هایی که باعث شده این چوب محبوب طراحان و تولیدکنندگان باشه، قابلیت پولیش پذیری بالاش هست که سطح اون رو بسیار صاف و صیقلی می‌کند.

نکته خیلی مهم: در بازار ایران، چوبی به اسم چوب آسینا وجود داره که گاهی با چوب بریوزا اشتباه گرفته میشه اما کیفیت آسینا پایین‌تر از بریوزاست و معمولا ظاهرش هم خیلی جذاب نیست چون که سطح چوب آسینا یکدست و صاف نیست و به همین خاطر ازش برای قسمت های داخلی مبلمان‌های ارزانتر استفاده میشه. این در حالیه که چوب بریوزا خیلی با کیفیت، سنگین و فشرده‌ست. بریدن این چوب کار هرکسی نیست و با هر تیغ ارّه‌ای به راحتی بریده‌ای نمیشه. واسه همین مقاومتش در حد لالیگاست و به سادگی خراب نمیشه. 

چوب درخت نراد

درخت نراد خیلی شبیه به درخت یولکاست و چوبش هم خصوصیاتی بین چوب ساسنا و یولکا داره ولی تو ایران فکر میکنن هر الواری که نَرد بریده شده باشه بهش میگن چوب نراد.

توی درخت نراد، میوه‌های کاج بصورت عمودی و رو به بالا قرار دارن و برگ‌هاش هم سطح مقطعی دایره‌ای شکل دارن.

این در حالیه که میوه‌ی درخت یولکا رو به پایین بوده و برگ هاش هم سطح مقطعی هشت ضلعی دارن. یه جوری که اگه اون رو بین انگشت‌های خودتون بغلتونید، متوجه چندضلعی بودنش میشید. 

تفاوت چوب روسی با دیگر چوب ها

در این بخش از مقاله، می‌خواهیم به سراغ مقایسه انواع چوب‌ها با چوب روسی برویم تا انتخاب برای شما ساده‌تر شود. سوال مهم و اساسی این بخش، این است: چرا چوب روسی؟ بریم که جواب را بدانیم:

فرق چوب روسی با چوب ایرانی و ترکی

چند سالی هست که لوازم چوبی ترک، محبوبیت زیادی در بازار ایران پیدا کردن. حتی تلاش‌هایی برای تولید چوب ایرانی هم صورت گرفته (البته ما چیزی به اسم چوب ایرانی در بازار نباید داشته باشیم. چون ما بشدت کمبود فضای سبز داریم و طبق قوانین محیط زیستی نباید هیچ درختی قطع بشه. ولی متاسفانه این اتفاق داره میفته). اما چرا همچنان چوب روسی، جایگاه بی‌بدیلی در بازار داره؟

چوب روسی از درختانی با برگ‌های سوزنی مثل کاج بدست میاد که معمولاً سبک‌تر هستن و رگه‌های موجود در بافت اونها، شرایط رو برای ساخت لوازم دکوری و کاربردی منزل هموارتر میکنه. چوب روسی به مراتب ارزون‌تر از چوب اروپاییه که در بازار کم رمق ایران، چنین موضوعی اهمیت دوچندان پیدا میکنه.

ورق فینگر جوینت روسی بهتر است یا MDF؟ 

میخواین چی بسازید؟ پاسخ به این سوال، مشخص میکنه که باید ورق فینگر جوینت روسی بخرید یا MDF! مشخصاً فینگر جوینت روسی بادوام‌تره و حس بهتری داره. واسه همین برای دکوراسیون داخلی منزل مناسب‌تره.

بافت ام‌دی‌‎اف، یکنواخته و حس چوب رو به آدم نمیده. علاوه بر این بعد از مدتی استفاده روکشش از بین میره و قابلیت نوسازی هم نداره. در حالیکه همیشه سطح چوب را میشه مثل روز اول در آورد. با این تفاصیل، واضح نیست که باید کدام رو انتخاب کنیم؟

چوب روسی یا چوب راش و افرا؟ 

 همه دوست داریم برای لوازم خونه‌مون از چوب‌های سنگین و باکیفیت استفاده کنیم. اصلا وارد شدن به خونه‌ای که پر از لوازم چوبیه، حس و حال خوبی به آدم میده. اما بیاید صادق باشیم: چند نفر از ما توان خرید چوب‌های گران قیمت گردو، راش و افرا را دارن؟ 

چوب راش و افرا، سخت و سنگین هستن و برای ساخت مبلمان مرغوب به کار میرن. این در حالیه که چوب روسی سبک و ارزون قیمته و برای ساخت مبلمان اقتصادی، گزینه بهتری محسوب میشه.

از اونجایی که تو این شرایط اقتصادی، فروش کالای لوکس خیلی پایین اومده، شاید بهتر باشه که به سراغ چوب روسی بریم که هم انتخاب باکیفیتی محسوب میشه و هم اینکه قیمتش اقتصادی‌تره!

معیارهای انتخاب چوب روسی مناسب برای پروژه

به عنوان یک تولیدکننده لوازم چوبی، احتمالا اصلی‌ترین دغدغه شما اینه که کدوم چوب برای پروژه مناسب‌تره! خب اجازه بدین یکم در مورد متر و معیار انتخاب چوب مناسب برای پروژه صحبت کنیم. قبل از انتخاب چوب مناسب، معیارهای زیر رو حتما چک کنید:

• راحتی در برش و کار با چوب
• رنگ پذیری، پولیش پذیری و انعطاف چوب
• بودجه و قیمت چوب
• تامین مستمر
• گرید و هدر رفت کمتر(عیوب و گره‌های چوب)
• شرایط نگهداری آسان (مقاومت در برابر رطوبت)
• ابعاد و ضخامت چوب (استفاده ی بهینه از چوب)
• هدف استفاده 
• مقاومت در برابر حشرات

هر کدوم از این معیارها اهمیت زیادی دارن و در تعیین کیفیت نهایی سازه، اثرگذارن.

کاربرد انواع چوب روسی

چند سال پیش که هنوز چوب روسی اینقدر فراگیر نشده بود، خیلی از انبارهای برش چوب می‌پرسیدن: تا وقتی چوب سفید هست که خیلی ارزون‌تره، چرا باید بریم سراغ چوب روسی؟ تازه چوب اروپایی رو هم میتونیم از پالت‌های دست دومی دربیاریم که قیمتش کمتر دربیاد. آخه مگه کاربرد چوب روسی چیه؟ 

در همان زمان ما پاسخ جامع و کاملی بهش دادیم و پیش‌بینی کردیم که به زودی چوب روسی، بازار را قبضه خواهد کرد. چون که از برتری کیفی چوبی روسی نسبت به چوب سفید ایرانی به خوبی آگاه بودیم و می‌دونستیم که تقاضا برای چوب روسی در عرصه‌های مختلف داره زیاده میشه. مثل:

کاربرد چوب روسی در ساختمان سازی

در ساخت خرپای سقف، لمبه‌ی دیوار و کف، زیرسازی و اسکلت بندی ساختمان، ساخت درب و پنجره و غیره میشه از چوب روسی استفاده کرد؛ چرا که ارزون و در دسترسه.

کاربرد چوب روسی در دکوراسیون داخلی و مبلمان

در حال حاضر، عمده مبلمان‌ها، کابینت‌های چوبی، قفسه‌ها و دیوارکوبی‌های داخلی از جنس چوب روس هستند؛ چرا که این چوب انعطاف خوبی دارد و رنگ‌پذیری آن بالاست.

کاربرد چوب روسی در نجاری و کارگاه‌های صنایع چوب

اگر یک سفارش کوچک داشته باشید، هیچ چیز بهتر از چوب روسی نخواهد بود. به همین دلیل در کارگاه‌های کوچک نجاری و صنایع چوبی، این گزینه طرفداران زیادی داره.

قیمت چوب روسی

برسیم به بحث جذاب قیمت! چندین بار تکرار کردیم که چوب روسی به دلیل مقرون به صرفه بودن محبوبیت زیادی توی بازار ایران پیدا کرده . پس لازم نیست چندان نگران قیمت‌ها باشید اما به هرحال، نمیشه قیمت ثابت و مشخصی برای چوب روسی در نظر گرفت؛ چرا که به هرحال این محصول کاملا وارداتیه و هر کالایی که از کشور دیگر وارد میشه، مشمول نوسانات قیمت دلار خواهد بود.

فارغ از این موضوع، چند عامل دیگه هم توی تعیین قیمت چوب روسی موثره:

• نوع چوب روسی (با توجه به مناطق و نوع درخت‌هایی که در فصول مختلف اجازه ی برداشت پیدا میکنن)
• هزینه حمل و نقل چوب روسی از کشور مبدأ
• موجودی بازار
• گرید و ابعاد چوب

در نهایت ممکن است این محصول به فراخور شرایط و موقعیت، قیمت‌های متفاوتی داشته باشه.

چگونه چوب روسی اصل را تشخیص دهیم؟

اول از همه توصیه می‌کنیم که به جای دردسر دادن به خود از مراکز معتبر خرید کنید تا خیالتون از این بابت راحت بشه. در وهله بعدی، بهتره حواستون به موارد زیر هم باشه:

• بررسی رنگ چوب (هرچه روشن تر و شفاف تر بهتر)
• بررسی بافت و رگه‌های چوب روسی (نباید به راحتی و با دست از هم متلاشی بشه)
• وزن و چگالی چوب 
• رطوبت چوب را تست کنید.
• بوی چوب رو بررسی کنید. چون بوی کاج تازه، یه عطر خیلی خوبی داره که حسابی به دل میشینه!

در کنار تمام این موارد، اگر قیمت چوب روسی به طرز اعجاب‌ انگیزی ارزان‌تر از سایر فروشگاه‌ها بود، احتمالاً چوب مزبور مشکلاتی در داخل داشته که به راحتی با چشم قابل مشاهده نیست مثل کرم خوردگی و تخم حشرات.

سوالات رایج

هر روز ده‌ها تماس با مجموعه اخشاب گرفته می‌شود و مشتریان، سوالات زیادی را مطرح می‌کنند. برخی از پرتکرارترین سوالات را در ادامه فهرست کرده‌ایم:

شرایط نگهداری از چوب روسی چیست؟

چوب روسی در صورتی که بدون محافظت مناسب، برای مدتی طولانی در معرض آب و رطوبت قرار بگیره، آسیب می‌بینه اما امروزه رنگ هایی با کیفیت نانو و آب گریز وارد بازار شدن که میتونن عمر مفید چوب رو تا پنجاه سال افزایش دهند.

آیا چوب روسی برای کف سازی مناسب است؟

بله قطر هجده میل به بالا کاملا برای کف سازی مناسب است. درصورت ضد آب کردن که چه بهتر!

آیا چوب روسی دچار ترک خوردگی می‌شود؟

اگر از قبل خوب خشک شده باشه و در معرض باران و نور خورشید نباشه، خیر. در غیر اینصورت باید از چوب های ترمو شده استفاده کرد.

سخن پایانی

قیمت مناسب، دسترسی آسان، تامین مستمر، سهولت کار با چوب روسی و تطبیق پذیری اون باعث شده که در بازار ایران یکه‌تازی کنه و برای سازندگان و نجاران، انتخابی به صرفه و اقتصادی باشه.

هیچ بعید نیست که در آینده‌ای نزدیک، این چوب تمام رقبا را کنار بزنه و به انتخاب اول تمام تولیدکنندگان لوازم چوبی تبدیل بشه.

تا اون موقع، نام چوب روسی را به حافظه بسپارید. احتمالاً بیشتر در مورد این چوب خواهید شنید!

راستی، تلفن‌های تماس با مجموعه اخشاب در دسترسه . برای سفارش یا هر سوال دیگه‌ای ، آماده پاسخ‌گویی هستیم.