چوب روسی و تاثیرات زیست محیطی آن!
فکر کن تو خونهت نشستی، یه لیوان چای دستته و یهو یه الهامی بهت میشه که: چه خوب میشه اگه مبلهای خونهمون رو عوض کنیم. خیلی وقته اینا رو داریم و یه خرده تکراری شدن! تو همین گیر و دار هستی که یهو یادت میاد تو آدمی هستی که به محیط زیست هم اهمیت میدی و دلت نمیخواد یه آدم مصرفگرا باشی!
حالا اجازه بده از اینجا به بعد، ما ذهنت رو هدایت کنیم سمت یه چوب خاص که اتفاقاً آسیبی هم واسه محیط زیست نداره: چوب روسی!
وقتی میگیم چوب روسی، واقعا منظورمون چوبهاییه که از دل جنگلهای سیبری میاد و تو این چند سال، حسابی تو بازار ایران جا افتاده!
تو این مقاله میخوایم در مورد چوب روسی و تاثیرات زیست محیطی این چوب حرف بزنیم. اگه واقعا واست مهمه که چه چیزی وارد خونهت میکنی، پس حتما به خوندن این مقاله ادامه بدی. میخوایم صدای وجدانت باشیم!
چوب روسی چیست؟
ببین تا الان کلی در مورد چوب روسی حرف زدیم تو سایت. اگه میخوای خیلی جامع و کامل بدونی که این چوب اصلا چیه، حتما به صفحه چوب روسی سر بزن. اونجا مفصل در موردش گفتیم. اما اگه بخوایم خیلی خلاصه بگیم: چوب روسی یه نوع چوبه که از درختهای همیشه سبز روسیه مثل کاج، صنوبر و نراد میاد و حالا چند سالی هست که به محبوبترین چوب بازار ایران تبدیل شده!
چرا؟ چون چوب روسی به رطوبت و حشره مقاومه. واسه ساخت مبل، کفپوش، دیوارپوش و حتی کلبههای جنگلی گزینه خیلی خوبی محسوب میشه. وارداتش آسونه و در دسترسه(به خصوص از وقتی که واردات چوب اروپایی خیلی محدود شد این موضوع به چشم اومد)
تازه یه چیز مهم دیگه: قیمتش هم خیلی به صرفهس! پس از هر زاویه که به چوب روسی نگاه کنی، گزینه ایدهآلی محسوب میشه.
ای بابا! الان یه چیز دیگه هم یادمون اومد که بگیم: این چوب از جنگلهای همیشه سبز تایگا میاد که منبع فوقالعادهای از درختان کاج هستن.
تا اینجا اوکی شد؟ پس بریم سراغ یه سری دغدغه اصلی و مهم شما: آیا واقعا استفاده از چوب روسی روی محیط زیست اثر میذاره؟
تأثیرات زیست محیطی چوب روسی: خوب یا بد؟
حالا برسیم به اصل مطلب. آیا چوب روسی به محیط زیست آسیب میزنه؟ خب، بستگی داره! برداشت بیرویه میتونه باعث جنگلزدایی، تخریب زیستگاهها و کاهش تنوع زیستی بشه. یه چیز خیلی جالب بگیم در مورد جنگلهای روسیه: با وجود اینکه روسیه به تنهایی ۱۶ برابر کل دنیا چوب تولید میکنه ولی هر درخت براشون حکم جواهر رو داره!
اونجا یه سازمانی هست به اسم ایکاییس که نظارت کامل داره روی جنگلها.
وقتی فصل برداشت میشه ایکاییس به شرکتهای پیمانکاری اجازه میده یه بخشی از درختای جنگلو بردارن. یعنی مثلا تا درخت هزار و صد و بیست و هفتم رو میگه بردار ولی خداوکیلی اگه جرئت داری به درخت هزار و صد و بیست و هشتم دست بزن! اونوقت ببین چی میشه و با عواقبش روبهرو شو.
کل مجوز شرکتت برای همیشه باطل میشه؛ تازه باید جریمه اون یه دونه درخت اضافهای که بریدی رو هم بدی! (نمیدونم اطلاع دارید یا نه؟ ولی روسیه معروفه تو جریمه گرفتن!)
حالا یه چیز جالب در مورد سازمان ایکاییس بگیم که به چه شرکتایی اجازه ی برداشت میده!
اولا اینجوری نیست که همینجوری یه شرکت برداشت بزنی و بیای بگی میخوام برداشت کنم.
طبق قانون ایکاییس باید به ازای هر درختی که برداشت میشه چهار تا درخت کاشته شده باشه!
یعنی اول باید یه شرکت درخت کاری باشی! بعد ایکاییس بررسی میکنه که آیا میتونی به ازای چهار تا نهالی که کاشتی، یک درخت برداشت کنی یا نه؟!
اینطوری نه تنها جنگل ها فرسوده نمیشه، بلکه روسیه قصد داره تا هفتاد سال آینده جنگلهاشو حداقل سه برابر کنه (با محاسبه ضریب تلفاتش).
یعنی اگه الآن شونزده برابر دنیا چوب تولید میکنه احتمالا اون موقع که اخشاب به یک هولدینگ بزرگ تبدیل شده و دارن اونو انحصار ورثه میکنن و سهمشو بین وراث تقسیم میکنن، روسیه داره حدود پنجاه برابر دنیا چوب تولید میکنه:)
ممکنه بگید که خب این چیزا به من چه؟ من فقط طبیعت واسم مهمه. خبر خوب اینجاست که: درختهای کاج روسی خیلی سریع رشد میکنن، پس حتی اگه آسیبی هم به این جنگلها وارد شده باشه، خیلی سریع جبران میشه. یعنی دقیقا برعکس یه سری از چوبهای سخت مثل چوب درخت گردو و راش!
حالا یه نکته اختصاصی واسه اونایی که عاشق طبیعت هستن و با یه حرف و دو تا نصیحت، دلشون آروم نمیشه: سعی کنید چوبی بخرید که گواهی FSC داره. یعنی چی؟ یعنی این چوب از جنگلهای مدیریت شده میاد و آسیبی به طبیعت نزده.
اونایی که عاشق اقتصاد سبز هستن، حتما تا انتهای این مقاه رو بخونن!
برای اینکه بهتر متوجه بشی، یه جدول واست آماده کردیم که مزایا و معایب زیست محیطی این چوب رو مشخص کرده:
جنبه | مزایای زیست محیطی | معایب زیست محیطی |
رشد درخت | سریع (کاج و صنوبر) | برداشت غیرمسئولانه منجر به جنگلزدایی میشه |
انرژی | عایق حرارتی، کاهش مصرف انرژی | حملونقل طولانی باعث افزایش کربن میشه(به خصوص که این چوب وارداتیه) |
پایداری | گواهی FSC باید موجود باشه | اگه گواهی نداشته باشه، احتمال آسیب به تنوع زیستی این چوب بیشتره. |
این جدول نشون میده که با انتخاب درست، چوب روسی میتونه بهترین دوست طبیعت و محیط زیست باشه. با خیال راحت ازش استفاده کنین.
ضایعات چوب روسی
به هرحال یه سری چیزا هست که نمیشه تغییرشون داد. مثلا ضایعات چوب روسی تو فرآیند برش و تولید، اجتنابناپذیره. اما بذارید یه چیز بامزه بهتون بگیم:
میون تولیدکنندههای چوب معروفه که میگن: چوب روسی مثل گوسفنده! ضایعات نداره.
تو خیلی از کشورها با خرده چوبها پالت یا ام دی اف و مقوا و اینجور چیزا میسازن ولی متاسفانه تو ایران کار زیادی روش انجام نشده و و اقعا پتانسیل اشتغال زایی بالایی داره.
تو ایران، ضایعات چوب روسی اغلب به زغال یا خاک اره تبدیل میشن که برای کشاورزی یا سوخت میتونن گزینههای خیلی خوبی باشن. اگه واسه کاهش ضایعات چوب روسی یه برنامهریزی درست انجام بشه، میتونه تا ۲۰-۳۰ درصد صرفهجویی کنه. حالا شاید به نظرت این مقدار ناچیز بیاد و خب چه اهمیتی داره که یه مقدار از چوب هدر بره. اما این ضایعات مثل اون لباسهای قدیمی میمونن که با یکم دستکاری، میتونی بازیافتشون کنی و ازشون یه چیز نو بسازی. پس همینجوری دور ننداز!
اصول بازیافت چوب روسی
بازیافت چوب روسی آسونه و به حفظ جنگلهای روسیه کمک میکنه. حالا شاید از خودت سوال کنی که جنگلهای روسیه به من چه؟ بهتره دولتمردان خودشون به فکر باشن و نذارن چوب مصرف بشه. اما واقعیت اینجاست که همه ما در مورد زیست محیط مسئولیم. وقتی که حرف منابع طبیعی وسط میاد، دیگه مرز و کشور معنی نداره.
حالا بذارید یه سری اصول بازیافت چوب روسی رو واستون نام ببریم که ماجرا بهتر دستتون بیاد:
- فرآیند مکانیکی: اول از همه ضایعات باید خرد بشن و به خاک اره یا چیپس چوب تبدیل بشن.
- شیمیایی: از این مواد برای تولید محصولات جدید مثل امدیاف استفاده میشه.
- زیست محیطی: جلوگیری از قطع درختان جدید و صرفهجویی انرژی (هر تن بازیافت، ۵ کیلووات انرژی حفظ میکنه).
با این اصول، بازیافت چوب روسی نه تنها ضایعاتو کم میکنه، بلکه محصولات ارزونتری فراهم میکنه که ما میتونیم تو پروژههای مختلف ازشون استفاده کنیم.
راهکارهای مدرن برای کاهش ضایعات در صنعت چوب
حالا بریم سراغ تکنولوژیهای باحالی که این روزا واسه کاهش ضایعات چوب ازش استفاده میکنن. مثل:
- استفاده از نرمافزارهای طراحی که برشها رو بهینه میکنن.
- ماشینآلات CNC که ضایعاتو تا ۵۰ درصد کم میکنن.
- تبدیل ضایعات به مواد مقاومتر از فولاد (بله، شاید باورتون نشه اما این کار انجام شده و تو خیلی از کشورها، ضایعات رو به چنین چیزهای باحالی تبدیل کردن)
این راهکارها نه تنها ضایعات چوب روسی رو کم میکنن، بلکه به پایداری چوب هم کمک میکنن. تصور کن ضایعاتتو تبدیل به زغال کنی و بعدش باهاش یه جوجه کباب مشتی هم بزنی. چی بهتر از این؟!
این آخر کار یه نکته رو هم توضیح بدیم: شما با خرید چوب روسی در واقع داری به منابع طبیعی کشور خودت کمک میکنی. مثلا فکر کن که بخوای یه مبل بسازی. به جای اینکه چوب ایرانی بخری و منابع جنگلی و طبیعی کشور خودتو هدر بدی، چوب روسی بخر که هم نظارت زیادی روی تولیدش هست و به طبیعت صدمهای نمیزنه، هم اینکه هزینههات رو پایین میاره.
متاسفانه تو کشور خودمون هیچ نظارتی روی برداشت چوب نیست و هر مبل یا وسیله چوبی که با چوب ایرانی ساخته میشه، در واقع ضربهای به پیکره نحیف طبیعت ایرانه!.
در ضمن، مبلی که با چوب ایرانی ساخته شده باشه، دیگه به هیچ وجه قابل تعمیر نیست.
چگونه چوب روسی پایدار انتخاب کنیم؟
برای اینکه مطمئن شی خریدت به محیط زیست آسیب نمیزنه، این نکاتو رعایت کن:
- گواهی FSC یا PEFC چوب رو چک کن.
- از واردکنندگان معتبر مثل شرکتهای ایرانی که با روسیه کار میکنن، بخر. خوشبختانه توی فروشگاه اخشاب، تمام واردات مستقیماً از تولیدکننده روسی انجام میشه و خیالت از این بابت راحت باشه.
- چوبهای بازیافتی رو اولویت خریدت بذار.
اینطوری، هم خونهت شیک میشه، هم خیالت راحته که به طبیعت آسیب نزدی! تازه اگه تو کار ساختمون یا صنایع دیگه باشی، میتونی از ضایعات چوب استفاده کنی که هم ارزونتره، هم بعداً میتونی بگی که یه ساختمون سبز ساختی. یعنی ساختمونی که توش کمترین آسیب به محیط زیست زده شده.
نتیجهگیری
خلاصه بهت بگیم: چوب روسی اگر پایدار باشه، تأثیر زیست محیطی مثبتی داره و آسیب کمی به جنگلها وارد میکنه. با بازیافت کردن این چوب و راهکارهای مدرنی که واسه این کار وجود داره، میتونی بدون عذاب وجدان ازش استفاده کنی. اگر سؤالی داری، همین پایین کامنت بذار. اگه هم قصد خرید چوب روسی دست دوم داری که بهترین گزینه برای دوستداران طبیعته، حتما با شماره تماس ۰۹۱۲۶۴۱۷۴۴۲ تماس بگیر!
یادت نره، طبیعت مثل یه دوست قدیمیه که باید مراقبش باشی،